Benzodiazepiny

Benzodiazepiny, benzowuazepiny - grupa leków o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym przeciwdrgawkowym, miorelaksacyjnym i amnestycznym. Naśladują one prawdopodobnie działanie naturalnie występujących związków w ośrodkowym układzie nerwowym tzw.endozepin.

Mechanizm działania

Działanie benzodiazepin polega na łączeniu się z receptorem benzodiazepinowym (BDZ), który jest częścią większego kompleksu receptorowego, zwanego receptorem GABA-ergicznym. Stymulacja receptorów BDZ powoduje zwiększenie powinowactwa GABA do receptora GABA-ergicznegii i zwiększenie stymulacji tego receptora. Receptory GABA-ergiczne są związanane z kanałem chlorkowym i ich pobudzenie powoduje napływ jonów Cl- do komórki i jej hiperpolaryzację. Procesy te prowadzą do zmniejszenia pobudliwości neuronów i zahamowania przewodzenia impulsów, co objawia się działaniem uspokajającym.

Poszczególne leki z tej grupy różnią sie powinowactwem do receptora BDZ, czasem i siłą oraz profilem. Wśród benzodiazepin można wyróżnić leki o bardziej zaznaczonym charakterze nasennym (flunitrazepam, nitrazepam, estazolam) lub o silniejszym działaniu przeciwlękowym (medazepam, prazepam)

Benzodiazepiny są pozbawione wielu wad tzw. klasycznych leków uspokajająco-nasennych (np. barbituranów), m.in. są znacznie mniej toksyczne i trudniej prowadzą do tolerancji. Systematyczne ich zażywanie prowadzi jednak do silnego uzależnienia psychicznego, jak i fizycznego. Nie powinny być stosowane u osób w wieku podeszłym, obniżają bowiem sprawność fizyczną, zwiększają częstość upadków, pogarszają pamięć i inne funkcje poznawcze. Stosowanie benzodiazepin prowadzi do stopniowego osłabienia ich działania, w wyniku rozwoju zjawiska tolerancji.

Stosowanie i odstawienie

Problemy dnia codziennego nie są wskazaniem do przyjmowania benzodiazepin. Ze względu na poważne działania niepożądane i zróżnicowanie szybkości metabolizmu w zależności od wieku i współistniejących chorób, dawka powinna być dobrana przez lekarza, indywidualnie dla każdego pacjenta.

Odstawianie benzodwuazepin u osób uzależnionych powinno odbywać się pod nadzorem lekarza, z uwagi na ryzyko wystąpienia potencjalnie niebezpiecznych dla zdrowia i życia objawów abstynencyjnych (napadów drgawkowych, zespołu majaczeniowego).